Tweetalige Tuisskolers

'n God-in-alles tweetalige tuisskool-familie wat, met 'n plaashart, in die stad oorleef!

Wetenskap: die jaar van die periodieke tabel

op 10 Februarie 2015

In ons tuisskool handel vanjaar se wetenskap, die hele jaar lank, oor die periodieke tabel. Ek weet in skool word natuurwetenskap versprei tussen chemie, fisika, elektrisiteit en dalk nog ander, maar vir ons is hierdie die jaar van die periodieke tabel. Miskien is volgende jaar die jaar van elektrisiteit… sal maar sien.

So hier is die plan vir die jaar van die periodieke tabel. Soos gewoonlik het ek die hele ding weer oorbeplan en oorbedink, maar ek hou van voorbereiding. Nie omdat dit lekker is nie, nie omdat dit ‘n vereiste van tuisskool is nie, maar doodeenvoudig net omdat dit my laat beter voel – meer in beheer, soortvan. Dis goed om aanpasbaar (“flexable”) te wees, maar myns insiens moet mens eers iets konkreets hê om ván af te kan wyk of jou aan te pas.

Overgesetsynde en desnieteenstaande, terug by die plan. Ons skooljaar is tentatief ingedeel in vier kwartale, van onderskeidelik twaalf, tien, tien en agt weke lank. Dus het ek die periodieke tabel ook opgedeel in vier afdelings, een vir elke kwartaal. Die eerste kwartaal… wag, dalk moet ek eers ‘n stappie terugtree.

Een van die dinge wat my grief van baie skole is die feit dat alles in sulke brokkies, blokkies en happies geleer word, so kinders kry nooit die geleentheid om ‘n geheelbeeld te sien nie, dus maak dit wat hulle leer nie juis sin nie. Soms kry hulle wel ‘n glimpsie van die héle laslappiekombers, maar dit eers na soveel maande of jare van stukkies, dat hulle nie meer belangstel nie. Natuurlik hang dit baie van die onderwyser af, maar met ons land se kurrikulum so uitgespel, het onderwysers ook nie juis meer tyd om af te wyk van die leerplan nie, want dan gaan hulle nie deur al die leervereistes kom nie. Dus bly alles in brokstukkies wat so rond en bont aangebied word.

Persoonlik reken ek dat dit makliker is om iets te verstaan as jy weet hoekom en waarom dit nodig is, belangrik is, nuttig is of iets anders om ‘n doel daaraan te gee. Mens sien ook makliker die nut van iets in as jy eers verstaan hoe dit was daarsonder. Soos beurtkrag – kinders besef eers hoe afhanklik hulle is van elektrisiteit, noudat hulle aan eie bas ondervind hoe die lewe is daarsonder, al is dit ook net vir twee ure op ‘n slag.

Dit gesê, is dit darem maar baie vervelig om iets nuuts te leer deur eers ‘n geskiedenisles daarvan te moet aanhoor. Ek onthou ‘n skoolvriendin van my het Rekenaarwetenskap as ekstra (sewende) vak geneem, maar na in die helfte van die jaar opgehou daarmee, want hulle het nog niks van rekenaars geleer nie, net geskiedenis. Dis nou toeka se jare, toe Rekenaarwetenskap ‘n nuwe skoolvak was, ek is seker dit is nie meer die geval nie.

O ja, terug by die plan vir die jaar! Hier is die plan so in breë trekke:

  • Die eerste kwartaal doen ons eksperimente, asof ons wetenskaplikes van die jaar toet is, om te ‘ontdek’ dat alles rondom ons nie dieselfde is nie. Party dinge los byvoorbeeld in water op, ander nie. Party dinge vries oornag in ons vrieskas, ander nie. So ‘ontdek’ ons dat materie uit verskillende boublokke moet bestaan, wat verskillende eienskappe daaraan verleen.
  • Die tweede kwartaal het twee dele. Eerstens gaan ons probeer om ons eie tabel te skep wat die boublokke van die eerste kwartaal op praktiese wyse rangskik; daarna gaan ons ‘n paar van die vroeëre tabelle van die elemente bekyk om ander wetenskaplikes se ordenings te bekyk, en hopelik die tekortkomings agter te kom. (Lank leef wikipedia!) Dit net so die eerste paar weke. Die res van die kwartaal gaan ons spandeer op die toets vir spesifieke stowwe.
  • Die derde kwartaal leer ons Mendeleev se periodieke tabel. Die hele een. Honderd-en-agtien elemente in tien weke. Volspoed op die sneltrein!
  • Die vierde kwartaal gaan ons bekyk hoe die groepe in die tabel eienskappe deel, en dit dus moontlik is om die eienskappe van onontdekte elemente te voorspel.

Elke week, minstens een maal per week, luister ons na Asap Science se weergawe van die elemente op die wysie van Offenbach se can-can. Teen die einde van die jaar ken ons hulle dalk almal!

Dit behoort ‘n goeie fondament te vorm vir die regte, egte chemie la-a-ater, eendag in die toekoms.


Wat dink jy?

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out /  Verander )

Google photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google. Log Out /  Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out /  Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out /  Verander )

Connecting to %s

%d bloggers like this: