Tweetalige Tuisskolers

'n God-in-alles tweetalige tuisskool-familie wat, met 'n plaashart, in die stad oorleef!

Dumb ways to die: gesondheidsopvoeding

Op ‘n stadium vandag kyk ek vinnig na ons roosterplan, teen die spensdeur opgeplak, om te sien wat die res van die dag inhou. Ons noem dit nie ‘n rooster nie, want ‘n rooster is vol dinge wat jy móét doen, soos voorgeskrewe boeke. ‘n Plan is eerder waarskynlike moontlikhede, meer soos aanbevole boeke. Dus, roosterplan. Die plan kan verander as daar beurtkrag is, of ‘n verjaardagpartytjie, of sommer net die lewe.

Nog net lewensvaardighede oor na ete, dan Engels en selflees. Maar wat sal ons doen vir lewensvaardighede? Ek het hierdie weeklikse halfuur ingewerk om voorsiening te maak vir dinge wat in teorie bespreek moet word, maar dis die eerste week (ons vyfde skoolweek vir 2015) waar daar nie vanself iets opgeduik het wat net wág vir hierdie halfuur nie.

Boonop is ek die afgelope rukkie besig om te dink aan die vak wat ek nog op skool gehad het in standerd drie en vier: gesondheidsopvoeding. Sommige van wat ons daarin moes leer, het ek toe al dom gevind, maar ander was weer interessant, dalk selfs nodig, meestal die veiligheidsaspekte. My onderbewussyn het al ‘n rukkie die opdrag om daaroor na te dink wanneer ek besig is met ander dinge.

Skielik gaan ‘n liggie aan! My man het my vertel van hierdie videosnit wat in Australië gemaak is met ‘n veiligheidsboodskap; dit is beslis lewensvaardighede, vind sommer ook aansluiting by die gesondheidsopvoeding-idee, is gratis beskikbaar op youtube, vereis geen voorbereiding van my kant af nie en laastens, ek weet die seuns het dit al gehoor en hou van die wysie. Wat meer het mens nodig van skoolmateriaal?

So saam met die middagete doen ons toe sommer ons week se lewensvaardighede-teorie: ons kyk “Dumb ways to die“. Die eerste keer speel dit sommer net deur, sodat almal kan lag vir die animasiekarakters se streke. Die tweede keer onderbreek ek die snit na elke reël, vra dan die seuns om die beurt waarom dit dan so ‘n dom ding is om te doen. Ons het dit net met die eerste twee verse gedoen, waarna ek besluit het dis genoeg inligting, ons sal die res volgende week doen. Laat hulle eerder onthou wat ons nou bespreek het.

Dit was ‘n baie interessante bespreking in dié opsig dat ek heelwat meer te wete gekom het oor wat die seuns nou eintlik weet. Soos dat kleinboet in die fynste besonderhede kan verduidelik waarom mens nie brood met ‘n vurk uit die rooster moet haal nie – van elektrisiteit, die vurk wat metaal is en dus geleier, tot by die mens se samestelling van grotendeels water met yster in jou bloed, dus ook geleier!

Ook dat nie een van hulle die vaagste benul het hoekom mens nie ‘n twee weke oue pastei kan eet wat nie in die yskas was nie! Hulle het naamlik nog nooit, ooit voedselvergiftiging gehad nie, nie eens ‘n klein bietjie nie. Omdat ek in my lewe al ‘n aantal onaangename ondervindings gehad het met troue-kos, is dit een van die dinge waaroor ek super-versigtig is. Daar het my oordrewe versigtigheid met voedselveiligheid toe mooitjies my seuns die geleentheid ontneem om dit uit eie ondervinding te leer… Sal hulle leer uit my teoretiese waarskuwing? Of moet ek hulle dit aan eie bas laat voel? (Ie-ie-iek!)

Lewer kommentaar »

Kry ‘n brood!

Soms voel dit of alle onderrig net in die spreekwoordelike bodemlose put verdwyn, sonder enige nut. Mens leer en vertel en verduidelik en gee raad en onderrig en wys en herhaal dit alles tot vervelens toe, sonder enige sigbare resultate. Maar soms…

Soms is daar ‘n ligstraaltjie wat jou aanmoedig om voort te gaan. Die ander dag is ons inderhaas by die huis weg. Daar is 30 minute oor voor karate begin, ons moet nog eers Checkers toe gaan vir brood en melk, dan betaal en dan na die karateklas; natuurlik mag hulle nie laat wees nie. So onderweg word die hele plan netjies uitgewerk: ons parkeer by die eerste plek wat ons kry, ook al is dit verder weg, want dis vinniger om te loop as te wag vir ‘n oop plek naby. Dan in die winkel moet ouboet van sy melk (laktosevry) gaan kry, kleinboet twee brode gaan haal, ek kry die vars melk, ontmoet mekaar by die kassiere – wie eerste daar is staan solank tou. Woerts-warts is ons al drie daar, betaal, hardloop kar toe en op pad na karateklas. Sjoe!

Êrens in die hardloop het ek opgelet dat kleinboet nie die maak brood gekies het wat ons gewoonlik koop nie, maar daar was nie tyd om iets daaroor te sê nie. In die kar vertel hy egter vanself in die lang sinne van ‘n agtjarige: “Daar wás van ons gewoonlike brood, en dit wás tien sent goedkoper as die goedkoopste ander grootbrood, ek het nie na die dunbrood,” (Toaster slices), “gekyk nie, want óns eet dit nie. Toe kyk ek vir die datums soos Mamma altyd maak, en sien dat ál die bruin grootbrode van ons soort se datum al more is! Toe soek ek vir die tweede goedkoopste grootbrood, en hulle datums is eers oor ‘n paar dae. Toe vat ek van daais, want ons wil nie óú brood eet as daar nuwes is nie, al is dit tien sent goedkoper – dis mos nie só baie nie. Is dit oukei?”

Soms sink dinge tog in. Eendag sal sy vrou hom met geruste hart kan vra om brood te koop.

Lewer kommentaar »

Lewensvaardighede

Die dag toe my kleinsussie tuiskom na skool en vertel van die vak “Lewensvaardighede” (Life orientation skills), het ek byna in my koffie verstik. As ongetroude, pas-begin-werkende, redelik akademies georiënteerde idealis, kon ek glad nie die nut daarvan insien nie. Eintlik, kon ek nie die nodigheid daarvoor verstaan nie. Dis tog nie dinge wat mens uit ‘n boek moet leer nie, dis sommer maar net deel van die lewe. Dit was sommer maar net ‘n teken van dalende standaarde in die skole, myns insiens… ‘Die kinders van vandag’… in my jongmens-wysheid.

Later jare, na meer blootstelling aan die werklikhede van die lewe, het ek besef presies hoe nodig dit is. Al meer gesinne het net werkende ouer(s); al meer kinders moet vanaf drie maande of so na ‘n oppasser gaan, dan na ‘n kleuterskool, dan skool en nasorgsentrum. Boonop van voor 8 soggens tot na 5 smiddags (ma/pa moet dan by die werk wees 8-5). Dan is daar aandete, huiswerk, miskien ‘n bietjie TV voor slapenstyd, want more-oggend moet daar weer vroeg opgestaan word. Naweke is sportwedstryde, verjaarsdagpartytjies, dalkies ‘n familiekuier of kerk en honderd-en-tien ander dinge wat ingepas moet word. So wanneer moet hulle eintlik sien hoe hierdie dinge gedoen word? Niemand (in Suid-Afrika, ten minste) gaan bank toe, doen weeklikse inkopies, laat kom die loodgieter of elektrisiën laataand nie. Sou hulle dalk so iets doen, moet die kinders tog reeds in die bed wees!

Daar is ook ander kinders wat bloot nie die geleentheid het om hierdie dinge te sien en beleef nie – hulle het nie eens ‘n geboude huis nie, waarom sou die loodgieter of elektrisiën nodig wees? Daar is nie eens genoeg geld vir moderne lewe nie, waarom bank toe gaan? Beslis geen luukse van weeklikse inkopies nie! Begroting beteken wanneer daar geld is moet jy besluit wat die heel dringendste ding is wat daarmee gedoen moet word, baie beslis nie vooruitbeplanning nie!

Nou dat ons tuisskool, is ek soms dankie-tog bly dat lewensoriëntering ‘n skoolvak is. Soms voel dit of ons dag niks verder kom nie as ‘die kar moet ‘n nuwe battery kry’, ‘daar’s fout met die bankrekening, ‘motorlisensie moet hernu word’, ‘saailinge moet nou geplant (en dus gekoop) word as ons hierdie jaar enige groente wil plant’, ‘die hoenderkos is op’, ‘daar’s ‘n venster wat vervang moet word, gaan by die glasplek verby’, ‘wat eet ons vanaand – o gats, inkopies!’ Tersyde: Hoekom gebeur hierdie dinge ook soms almal op een dag? Dan is ons van vroegmore uithuisig tot laatmiddag. Saans vra pa oor die dag se skool en die kinders antwoord: “Ons het amper geen skool gedoen vandag nie! Lekker!!” Pa frons in my rigting: “Is dit wat hier aangaan as ek by die werk is?”

Dan kan ek rustig antwoord: “Ons het vandag op lewensvaardighede gekonsentreer.” En dit tel. Want dis nou ‘n skoolvak.

1 kommentaar »

%d bloggers like this: